Tendervane Concurrentie-index · Editie 1 · 2026

Stand van concurrentie in Nederlandse overheids-IT 2026

Ruim een op de drie gegunde percelen in Nederlandse overheids-IT kreeg precies één ontvangen inschrijving. In 2025 lag dat aandeel lager dan in 2024, en de voorlopige cijfers voor 2026 liggen opnieuw lager. Analyse van 1.983 gunningsberichten van TED, de officiële Europese publicatiebron, peildatum 15 juli 2026. Dit is editie 1 van de Tendervane Concurrentie-index. De index verschijnt jaarlijks. Elke editie gebruikt dezelfde definitie en verantwoordt het gegevensvenster, de noemer en methodologische wijzigingen.

De winnaarstabel bij deze index staat in Open aanbesteding, één inschrijving. Die tabel gebruikt een andere, expliciet vermelde noemer: alleen openbare procedures, op berichtniveau.

34,6% van de percelen: één inschrijving, maar het aandeel daalt

Van de gegunde percelen met een gepubliceerd aantal ontvangen inschrijvingen had 34,6% er precies één. Het gaat om 630 van 1.819 percelen sinds begin 2024.

De beweging is de echte kop. In 2024 was het aandeel 39,6%. In 2025 daalde het naar 34,1%. In percelen uit berichten met een gunningsdatum tot en met 15 juli 2026 is het voorlopig 27,1%; dat cijfer beslaat een half jaar en kan nog verschuiven. Ter context rapporteerde de Europese Rekenkamer voor de EU-brede inkoopmarkt een stijging van 23,5% in 2011 naar 41,8% in 2021. Die reeks gebruikt een andere bronbewerking, afbakening en meeteenheid dan dit rapport. De percentages zijn daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar.

Eén inschrijving betekent overigens niet dat er iets mis is met die ene gunning. Eén ontvangen inschrijving betekent dat de gepubliceerde procedure geen concurrerende biedingen opleverde. Dat zegt op zichzelf niet waarom andere ondernemingen niet inschreven.

Vanaf €5 miljoen is het aandeel met één inschrijving het laagst

Uitgesplitst naar de gepubliceerde waarde van het bericht (eenheid: eenduidige gunningsberichten, waarbij alle gegunde percelen hetzelfde aantal vermelden):

Gunningsberichten vanaf €5 miljoen hebben het laagste aandeel. Daaronder blijft ruim een derde zonder tweede inschrijving. Het hoogste aandeel zit waar geen waarde wordt gepubliceerd.

De Verlengingsmuur: 426 berichten, €1,58 miljard aan gepubliceerde waarden en raamplafonds

Een naderend contracteinde maakt een mogelijke heraanbesteding vroeg zichtbaar. Verlenging, beëindiging of een verschoven planning blijven altijd mogelijk. Elke einddatum hieronder is daarom een schatting, en in ons product hangt er per bericht een betrouwbaarheidslabel aan.

Voor de komende 12 maanden staan er 426 gunningsberichten over terugkerende IT-opdrachten in onze data met een geschat einde of optiemoment in die periode. Voor 299 daarvan is een waarde boven €1 gepubliceerd. Die waarden en raamplafonds tellen op tot €1,58 miljard. Dat is geen bestedingsprognose. December 2026 is de piekmaand, met 74 geschatte eindes. Een geschat einde in december zegt niet wanneer een eventuele nieuwe procedure begint. Het laat alleen zien waarom leveranciers de looptijd vóór publicatie moeten volgen. De doorlopende versie van dit beeld, 24 maanden vooruit en per inkoper, staat in onze aanbestedingskalender voor overheids-IT.

Van de 426 berichten hebben er 170 een gepubliceerde waarde tussen €250.000 en €2 miljoen.

Drie opdrachten laten zien waarom timing een schatting blijft

Alle feiten komen uit de officiële gunningsberichten. Het geschatte moment is onze berekening op basis van de gepubliceerde looptijd, en staat ook in ons product als schatting gelabeld.

Publicatie is het verkeerde startsignaal

Onze dagelijkse signalen volgen sinds begin juli elke nieuwe Nederlandse IT-aanbesteding; herpublicaties van dezelfde procedure tellen één keer. Van de 31 die sinds 1 juli zijn gepubliceerd zit er mediaan 78 dagen tussen publicatie en deadline; 2 van de 31 geven minder dan zes weken. Het cohort is nog klein en we rapporteren het voorzichtig. Het cohort meet alleen de tijd tussen eerste publicatie en de laatst gepubliceerde deadline. Het meet niet hoeveel voorbereiding een inschrijving vergt; 78 dagen laat in elk geval minder ruimte voor marktkennis vóór publicatie. Dat werk gebeurt in de maanden ervoor, en wie het contract al kent voordat het afloopt, heeft die maanden.

Onze mening, voor wat die waard is: de meeste tender-attenderingen komen daarmee structureel te laat. Niet omdat de tools slecht zijn, maar omdat publicatie het verkeerde startsignaal is.

TED laat een deel van de markt niet zien (methode en grenzen)

• Basis: alle Nederlandse IT/software-gunningsberichten op TED, gunningen van 1 januari 2024 tot en met 15 juli 2026: 1.983 berichten van 691 aanbestedende diensten. TED bevat verplicht gepubliceerde aankondigingen boven de toepasselijke EU-drempels en kan ook vrijwillig gepubliceerde aankondigingen onder die drempels bevatten. Dit rapport dekt daarom niet de volledige Nederlandse IT-inkoopmarkt. TenderNed-consultaties en de Rijksaanbestedingskalender voeden in ons product de dagelijkse signalen, niet deze cijfers.
• Eenheid: een gunningsbericht kan meerdere percelen bevatten. Het hoofdcijfer telt gegunde percelen (1.819 met een gepubliceerd aantal ontvangen inschrijvingen). De waardebanden tellen eenduidige berichten, omdat de waarde per bericht wordt gepubliceerd. "Ontvangen inschrijvingen" is wat het bericht vermeldt; het zegt niet hoeveel partijen werden toegelaten. Het hoofdcijfer combineert alle proceduretypen; 18,7% van de percelen betreft een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging.
• Uitgesloten: internationale organisaties met zetel in Nederland. De volledige lijst: GÉANT Vereniging, GÉANT Association, GÉANT, GÉANT Vereniging (Association), European Medicines Agency (MED), Det Europæiske Lægemiddelagentur (EMA), EUROPOL. Zonder uitsluiting is het hoofdcijfer 36,1% in plaats van 34,6%; de uitsluiting is gebaseerd op wie er inkoopt, niet op de uitkomst.
• Gepubliceerde waarden zijn bij raamovereenkomsten vaak een maximum; €0/€1-bedragen zijn uitgefilterd. Wij publiceren geen leveranciersranglijst op waarde: gepubliceerde bedragen bevatten daarvoor te veel ruis. Percentages zijn robuuster dan sommen.
• Einddatums zijn schattingen op basis van gepubliceerde looptijden. Contracten die stil verlengd worden zien wij niet eerder dan de markt.
• 2026 beslaat de periode tot en met 15 juli en is voorlopig.
• Peildatum 15 juli 2026; alle cijfers worden op de publicatiedag opnieuw berekend met hetzelfde script (fixture-getest).
• Extern anker: ECA Speciaal verslag 28/2023, eca.europa.eu/en/publications/sr-2023-28. De Europese indicator werkt op contractniveau en is niet rechtstreeks vergelijkbaar met onze perceelcijfers.

De radar begint waar publicatie te laat is

De volledige radar, met per gunningsbericht de bron, het geschatte actiemoment en het dossier, is het product: tendervane.com. Een volledig uitgewerkt voorbeelddossier staat vrij toegankelijk op tendervane.com/sample.html. De cijfers laten zien dat het aandeel met precies één ontvangen inschrijving afneemt. Ze zeggen niet waarom. Voor leveranciers blijft de praktische opdracht dezelfde: begin vóór de publicatie.

Verder lezen: hoe aflopende overheidscontracten werken en wanneer een leverancier moet bewegen, staat in de gids over aflopende overheidscontracten. Voor zaaksystemen en DMS lieten wij in Twee klokken, zeven contracten zien hoeveel jaar de gepubliceerde verlengopties bij zeven kopers optellen.